Wat is NLP – en wat heb je er écht aan als spreker?

NLP. Voor de één klinkt het vaag of zweverig, voor de ander als een praktische toolbox. En eerlijk is eerlijk: onder die naam wordt van alles aangeboden. Toch kom je NLP juist in trainingen voor spreken voor publiek vaak tegen, omdat het in de kern draait om iets heel concreets: hoe je denkt, voelt en handelt op het moment dat je voor een groep staat.
Maar wat ís NLP eigenlijk? En vooral: wat heb je er écht aan als spreker?

Wat betekent NLP?

NLP staat voor Neuro Linguïstisch Programmeren. Het beschrijft de samenhang tussen:

  • wat je denkt (neuro),

  • hoe je communiceert (linguïstisch),

  • en wat je doet (programmeren).

Het uitgangspunt is eenvoudig: gedachten, gevoelens, gedrag en communicatie beïnvloeden elkaar voortdurend. Wat je denkt, heeft invloed op hoe je je voelt. Dat gevoel zie je terug in je houding, je stem en je gedrag. En die uitstraling beïnvloedt weer hoe anderen op jou reageren.
NLP bestaat uit modellen en technieken die deze samenhang zichtbaar maken en je helpen daar bewuster keuzes in te maken.

NLP gaat niet over trucjes, maar over zelfregie

Een hardnekkig misverstand is dat NLP vooral zou draaien om het beïnvloeden of ‘sturen’ van anderen. In de context van spreken voor publiek gaat NLP juist over zelfregie:

  • hoe ga je om met spanning?

  • welke gedachten helpen je vooruit in plaats van je te blokkeren?

  • hoe stem je af op je publiek zonder jezelf kwijt te raken?

Het gaat niet om het aannemen van een rol of het kopiëren van gedrag, maar om bewuste keuzes in hoe je jezelf laat zien.

Wat heb je er concreet aan als spreker?

Veel sprekers merken dat ze inhoudelijk goed voorbereid zijn, maar dat er tijdens het spreken van alles gebeurt wat ze niet helemaal onder controle hebben. NLP richt zich precies op die momenten.

1. Je hoofd zit je in de weg

Veel sprekers herkennen gedachten als:

  • Ik moet dit goed doen

  • Ze weten vast meer dan ik

  • Straks ga ik blokkeren

In NLP noemen we dit interne dialogen. Ze lopen vaak automatisch en zijn niet per se helpend. Wat belangrijk is: je brein neemt deze gedachten serieus. Ze hebben direct invloed op je lichaam en je uitstraling.
Door die interne dialogen te herkennen en te vervangen door realistische, ondersteunende gedachten, verandert er iets. Niet omdat je jezelf voor de gek houdt, maar omdat je je aandacht verlegt. Bijvoorbeeld:
“Ik hoef het niet perfect te doen om waardevol te zijn.”

2. Spanning neemt het over

Spanning is niet alleen iets wat je denkt; je ziet het terug in je lichaam. In je ademhaling, je houding en je spierspanning. NLP gaat ervan uit dat lichaam en brein elkaar voortdurend beïnvloeden.
Door te werken met zogeheten ankers — zoals bewust ademen, je houding herstellen of een kleine fysieke handeling — kun je jezelf sneller terugbrengen naar rust. Dat vraagt oefening, maar het helpt je zenuwstelsel om spanning beter te reguleren, juist op spannende momenten.

3. Je verliest contact met je publiek

Veel sprekers zijn zo bezig met hun verhaal of met zichzelf dat het contact met de zaal vervaagt. NLP helpt je om je aandacht te verruimen:

  • wat gebeurt er in de groep?

  • waar zit energie, waar zakt die weg?

  • wanneer is het helpend om te vertragen, en wanneer om door te gaan?

Deze afstemming maakt je flexibeler. Je hoeft niet vast te houden aan een vast script, maar kunt meebewegen met wat er ontstaat. Dat zorgt voor meer interactie en meer levendigheid.

Keuzevrijheid tijdens het spreken

Een belangrijk NLP-principe is keuzevrijheid. Ook wanneer het spannend is of anders loopt dan gepland, heb je opties. Denk aan keuzes zoals:

  • versnellen of vertragen,

  • uitleggen of een vraag stellen,

  • doorgaan of even pauzeren.

Het besef dat je kunt kiezen, geeft rust. En die rust maakt je als spreker geloofwaardiger en steviger.

NLP in onze spreektrainingen

In onze trainingen werken we — soms expliciet, soms impliciet — met NLP-elementen zoals:

  • helpende gedachten formuleren die bij jou passen,

  • werken met focus en aandacht,

  • bewust omgaan met houding en ademhaling,

  • afstemmen op je publiek,

  • leren omgaan met spanning.

Altijd gekoppeld aan wat er op dat moment gebeurt, voor de groep. Niet losstaand, maar geïntegreerd in het oefenen.

Dus: wat heb je er écht aan?

NLP helpt je als spreker om:

  • rustiger te blijven in spannende momenten,

  • bewuster met je gedachten om te gaan,

  • steviger en authentieker te staan,

  • beter contact te maken met je publiek,

  • minder afhankelijk te zijn van perfectie.

Niet door iets toe te voegen, maar door ruis weg te halen.
Wil je hiermee aan de slag? Bekijk ons trainingsaanbod en ontdek hoe NLP je kan ondersteunen in jouw manier van spreken.