Waarom plankenkoorts volkomen normaal is

Plankenkoorts. Die plotselinge kriebel in je buik, een droge mond en de gedachte: waarom doe ik dit ook alweer? Bijna iedereen die voor een groep staat, herkent het gevoel. Toch lijkt het vaak alsof jij de enige bent die hiermee worstelt. Alsof anderen het allemaal vanzelf kunnen en jij iets mist.

De werkelijkheid is precies andersom. Plankenkoorts is één van de meest normale reacties van het menselijk lichaam. In deze blog lees je waarom spanning bij spreken voor publiek logisch is, wat er in je lichaam gebeurt en hoe je kunt leren samenwerken met je spanning in plaats van ertegen te vechten.

Je lichaam reageert op spanning, niet op gevaar

Wanneer je voor publiek spreekt, beland je in een situatie met onzekerheid. Mensen kijken naar je, je wordt beoordeeld en je weet niet precies hoe het zal verlopen. Voor je brein is dat voldoende reden om alert te worden.

Je lichaam activeert een stressrespons: je hartslag gaat omhoog, je ademhaling versnelt en adrenaline komt vrij. Niet omdat je in gevaar bent, maar omdat je systeem denkt: dit is belangrijk, blijf scherp.

Die lichamelijke reacties zijn dus geen fout of zwakte. Ze zijn een teken dat je lichaam probeert je te helpen om aanwezig en alert te zijn.

Je bent absoluut niet de enige

Veel mensen denken dat ervaren sprekers geen last hebben van plankenkoorts. Dat klopt niet. Onderzoek en praktijk laten zien dat het overgrote deel van de mensen spanning voelt bij spreken voor publiek — inclusief acteurs, trainers en professionals met jarenlange ervaring.

Het verschil zit niet in het ontbreken van spanning, maar in hoe ermee wordt omgegaan. Ervaren sprekers weten: dit gevoel hoort erbij en ik kan het dragen.

Wat jij ervaart, is dus geen persoonlijke tekortkoming, maar een gedeelde menselijke ervaring.

Een beetje spanning kan je juist helpen

Hoewel het ongemakkelijk kan voelen, heeft milde plankenkoorts ook voordelen. Spanning zorgt ervoor dat:

• je focus scherper wordt

• je energie toeneemt

• je zintuigen alerter zijn

• je presentatie levendiger wordt

Veel sprekers merken dat ze juist beter presteren wanneer ze die gezonde spanning toelaten. Het probleem ontstaat meestal niet door de spanning zelf, maar door de gedachte dat ze er vanaf moeten.

Plankenkoorts wordt sterker als je het onderdrukt

Hoe harder je probeert om geen spanning te voelen, hoe meer aandacht je brein eraan geeft. Dat maakt het gevoel vaak groter in plaats van kleiner.

Wat wél helpt, is mildheid. Erkennen dat de spanning er is, zonder oordeel. Niet vechten, maar opmerken: ik voel dit omdat ik iets doe wat belangrijk voor me is.

Op dat moment verliest plankenkoorts vaak al een deel van zijn grip.

Je kunt leren samenwerken met je spanning

Spanning hoeft geen blokkade te zijn. Je kunt leren om ermee samen te werken. Kleine, praktische stappen maken al verschil, zoals:

• je ademhaling bewust verdiepen

• je schouders laten zakken

• even stilstaan voordat je begint

• jezelf een helpende gedachte geven, zoals: ik mag dit spannend vinden

Door je lichaam gerust te stellen, volgt je hoofd vaak vanzelf. Dit is precies waar veel sprekers winst boeken: niet door spanning te elimineren, maar door die hanteerbaar te maken.

De spanning zakt vaak zodra je begint

Voor veel mensen zit de piek van plankenkoorts vooral vóór het spreken. Zodra je begint en merkt dat de situatie veilig is, krijgt je lichaam nieuw bewijs: het gaat goed.

Je zenuwstelsel schakelt terug en de spanning neemt af. Dat is een volkomen normale fysiologische reactie. Het verklaart waarom veel sprekers achteraf denken: het viel eigenlijk mee.

Plankenkoorts is een teken dat je iets waardevols doet

Misschien is dit wel het belangrijkste inzicht: je voelt spanning omdat je iets doet dat ertoe doet. Je stelt je zichtbaar op, je neemt ruimte in en je wilt impact maken.

Plankenkoorts hoort bij groei, bij lef en bij jezelf laten zien. Het betekent niet dat je ongeschikt bent om te spreken — het betekent dat je betrokken bent.

Wil je leren hoe je met meer rust, vertrouwen en plezier voor een groep kunt staan? In onze trainingen ontdek je hoe je spanning kunt reguleren, hoe lichaamstaal je ondersteunt en hoe jij een natuurlijke, authentieke spreker wordt — mét of zonder kriebels in je buik.

bekijk de agenda ontdek welke training bij jou past